Tùy vào loại văn bằng bảo hộ yêu cầu bảo hộ mà điều kiện bảo hộ khác nhau: sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền sáng chế nếu đáp ứng các điều kiện là có tính mới, có trình độ sáng tạo và có khả năng áp dụng công nghiệp; sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích nếu không phải là hiểu biết thông thường và đáp ứng các điều kiện là có tính mới và có khả năng áp dụng công nghiệp.

Cả hai sáng chế và giải pháp hữu ích đều là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên; tuy nhiên, sáng chế đòi hỏi phải có tính sáng tạo, điều này không được yêu cầu ở giải pháp hữu ích, qua đó có thể thấy được không phải ai cũng có thể sáng tạo ra sáng chế, mà đòi hỏi ở người sáng tạo phải có một trình độ và kỹ năng thuộc lĩnh vực kỹ thuật tương ứng ở mức cao hơn so với thông thường.

Nói đến sáng chế là nói đến một đối tượng đặc biệt trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, bởi lẽ sáng chế là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển vượt bậc của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất. Thực tế cho thấy rằng, Apple đã rất thành công với những sáng chế mới dành cho thiết bị di động, hay ngược lại thì Nokia đã có những bước lùi sâu do không có những sáng chế mang tính đột phá. Bên cạnh việc mang lại tính cạnh tranh cho các doanh nghiệp hoạt động cùng lĩnh vực, sáng chế còn mạng những lợi ích cho người tiêu dùng.